'Besluit Westerschelde goed voor Zeeland'

Jan Schuurman Hess, PvdA-lid in het Zeeuwse Kats, is tevreden met het kabinetsbesluit van 17 april om van ontpoldering af te zien. ‘Dat stemt in met het verdiepen van de Westerschelde en vraagt om de aanleg van 600 hectare nieuwe natuur. Het geeft een antwoord op alle juridische kwesties, op veiligheids en natuurlijkheids aspecten en het schept zinvol werk, in de beste van alle Zeeuwse tradities.’ Een opiniestuk.

‘Toen het kabinet op 17 april besloot om van het ontpolderen af te zien en 600 hectare nieuwe slikken en schorren buitendijks aan te leggen, was de verbijstering groot. Ambtenaren, werknemers van milieu en natuurorganisaties, havenbaronnen en verladers, journalisten en wetenschappers konden hun oren niet geloven. Zij hadden als bestuurlijke macht de zaken toch zo goed onder elkaar geregeld? Dat bewuste Scheldeverdrag, zo wisten alle betrokkenen, was echter een ongedekte cheque: er was en er zou geen draagvlak voor zijn, noch in de Zeeuwse samenleving, noch in de Tweede en Eerste Kamer. De verbijstering was dus ofwel gespeeld, ofwel een toonbeeld van de arrogantie van de macht.

De tegenmacht in Zeeland heeft 13 jaar lang gestreden tegen het idee van ontpolderen. Die strijd wordt niet gevoerd door een paar boertjes, zoals in de Hollandse media en in overheidskringen steeds wordt beweerd. Door alle lagen van de bevolking, van oud tot jong, is men in Zeeland beslist: ontpolderen, het doorsteken van dijken en het afgraven van hoger gelegen polders, is onaanvaardbaar en zinloos. Ook 11 van de 13 afdelingen van de PvdA in Zeeland kunnen niet met het ontpolderen leven.  Daarom was de opluchting in Zeeland en binnen de Zeeuwse PvdA zo groot: met het besluit van het kabinet kon de spanning eindelijk wijken. Op alle drie de facetten van de Scheldeverdragen (toegankelijkheid, natuurlijkheid en veiligheid) bleek het compromis van het kabinet een antwoord te geven. De Vlaamse minister president Peeters stemde met het alternatief in.

Voor het ontpolderen, het doorsteken van de dijken, is geen draagvlak omdat het niets anders is dan water naar de zee dragen. Zodra de polder zou zijn afgegraven (in de Hedwigepolder zou het om oppervlak van 300 hectare en meer twee meter zeeklei gaan) begint het proces van opslibbing weer. Binnen tien tot twintig jaar is het gebied dan weer boven de vloedlijn uitgekropen. Echter, dan is de bodem vervuild, verziekt en vergiftigd, zoals het aangrenzende Land van Saeftinghe nu het hoogst gelegen en meest vergiftigde deel van Zeeland is. Anders gezegd, ontpolderen levert per saldo niets op.

De Zeeuwse polders hebben een enorme natuurlijke en cultureel-historische  betekenis. De Hedwigepolder is een van de allermooiste polders in Zeeuws Vlaanderen, met kreken en bosschages, waar vele dieren leven die op de Rode Lijst staan en dus maximaal beschermd zouden moeten worden. De plannen van de ontpolderaars bedreigden in het totaal 3000 hectare polders, sommige daterend uit de 11 e eeuw, aangelegd door de Vlaamse Cisterciënzer monniken.

Maar er is nog iets anders. De dreigementen van de Vlaamse regering in de Nederlandse en Vlaamse media om tot ontpoldering op Nederlands grondgebied over te gaan, zijn bedoeld om de macht van de Vlaamse en Nederlandse natuur en milieuorganisaties te binden en de verdieping van de Westerschelde af te dwingen. De Vlamingen hebben aan de Nederlandse kant van de grens een groot natuurgebied nodig om in de toekomst, aan de Vlaamse kant van de grens het geplande Saeftinghedok, voor de Antwerpse haven te realiseren. Om druk te zetten is de Vlaamse regering daarom vorig jaar reeds begonnen met hun, minimale deel, van het huidige ontpolderproject, terwijl zij kon weten dat het ontpolderen niet zou doorgaan.

De Zeeuwse Milieufederatie en het Zeeuws Landschap vormen in dit verband belangrijke machten in de Zeeuwse samenleving. Zij zijn partners van de provinciale en landelijke overheid en het grote bedrijfsleven. Er lopen directe persoonlijke lijnen van deze organisaties naar het provinciaal ambtelijk apparaat en het ministerie van LNV-staatsbosbeheer. De droefenis echter is dat de organisaties zich al heel lang niet meer bekommeren om het draagvlak in de Zeeuwse samenleving. Meer nog, de ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden, die overal worden omzoomd door prikkeldraad, roepen in Zeeland haat en weerzin op. De natuur en milieubewegingen in Zeeland hebben steeds gedacht dat de bevolking zich wel zou neerleggen bij de ontpolderingen, die voortdurend onvermijdelijk worden genoemd. Er werd de Zeeuwse provincie en boeren geld in het vooruitzicht gesteld. Maar niets kon de tegenmacht in Zeeland breken. Op termijn, vrees ik dat door alle gedoe, het gebrek aan draagvlak de grootste bedreiging is voor kwetsbare natuur en het milieubeleid in Zeeland.

De alternatieve oplossing om schorren en slikken aan te leggen voor de dijken van de Westerschelde sluiten aan op het verkiezingsprogramma van de Zeeuwse PvdA bij de provinciale verkiezingen. Dat stemt in met het verdiepen (weghalen van de 14 drempels in de Westerschelde) en vraagt om de aanleg van 600 hectare nieuwe natuur. Het voorstel van het kabinet komt tegemoet aan de meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer en in Provinciale staten in Zeeland. Het geeft een antwoord op alle juridische kwesties, op veiligheids en natuurlijkheids aspecten en het schept zinvol werk, in de beste van alle Zeeuwse tradities.

Over de kosten voor het project kan niet worden onderhandeld; Vlaanderen wil op Nederlands grondgebied verdiepen en zal daarvoor een prijs betalen.’

Jan Schuurman Hess,
PvdA lid uit Kats, Zeeland

ik geloof u direct , maar was de commissie nijpels dan zo dom. nijpels is tenslotte minister van milieu geweest dat zij de bezwaren over het hoofd hebbeb gezien?ppolderrs liggen toch meedstal lager dan de zeespiegel .Dat zal toch in Zeeland niet anders zijn?

Naar mijn mening laten we ons teveel leiden door de mening en gevoelens van kleine groepen. We zullen eens consistent moeten worden en veel beter moeten communiceren over wat we (willen) doen en waarom. De beste oplossing is het advies van de commissie en het afgesloten verdrag. Hier in Brabant hebben ook ettelijke boeren hun grond op moeten geven voor bv. het beswchermen van de Peel. Dit is voor die mensen niet prettig, maar wel nodig voor het algemeen belang. Laten we als partij en ook als land betrouwbaar en niet bang zijn